Question 1

Çfarë është pyetësori Vanderbilt ADHD?

Accepted Answer

Pyetësori Vanderbilt ADHD (NICHQ Vanderbilt Assessment Scales) është një mjet screening i përdorur gjerësisht ndërkombëtarisht për mbledhjen e informacionit mbi ADHD tek fëmijët e moshës shkollore. Kjo faqe ofron një përshtatje në gjuhën shqipe, e cila nuk është e validuar psikometrikisht. Ai vlerëson simptomat e pakujdesisë, hiperaktivitetit/impulsivitetit, si dhe çrregullimet bashkëshoqëruese (ODD, Conduct Disorder, Ankth/Depresion). Ekzistojnë dy versione: për prindër (55 pyetje) dhe për mësues (43 pyetje).

Question 2

A vendos ky pyetësor diagnozën e ADHD?

Accepted Answer

Jo. Pyetësori Vanderbilt është vetëm një mjet screening. Rezultati pozitiv nuk konfirmon diagnozën, por tregon nevojën për vlerësim të plotë klinik nga një mjek specialist. Diagnoza e ADHD kërkon vlerësim gjithëpërfshirës nga pediatri ose psikiatri pediatrik.

Question 3

Për cilën moshë rekomandohet?

Accepted Answer

Pyetësori Vanderbilt ADHD rekomandohet për fëmijët e moshës 6–12 vjeç (fëmijë të moshës shkollore). Kriteret diagnostike DSM-5 kërkojnë që simptomat të jenë të pranishme para moshës 12 vjeç dhe të shfaqen në dy ose më shumë mjedise (shtëpi dhe shkollë).

Question 4

Çfarë do të thotë ADHD?

Accepted Answer

ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) është çrregullimi i vëmendjes me hiperaktivitet. Karakterizohet nga vështirësi të vazhdueshme në mbajtjen e vëmendjes, hiperaktivitet dhe impulsivitet, të cilat ndikojnë negativisht në funksionimin shkollor, familjar dhe social. Ekzistojnë tre nëntipe: mbizotërim i pakujdesisë, mbizotërim hiperaktiv/impulsiv dhe tip i kombinuar.

Question 5

Çfarë është ODD?

Accepted Answer

ODD (Oppositional Defiant Disorder) ose Çrregullimi Sfidues Kundërshtues është karakterizuar nga model i vazhdueshëm i humorit të zemëruar/nervoz, sjelljes argumentative/sfidëse dhe hakmarrjes. Shpesh bashkëshfaqet me ADHD dhe kërkon vlerësim dhe trajtim të specializuar.

Question 6

Sa kohë zgjat pyetësori?

Accepted Answer

Versioni për prindër ka 55 pyetje dhe zgjat rreth 15–20 minuta. Versioni për mësues ka 43 pyetje dhe zgjat rreth 10–15 minuta. Pyetjet janë grupuar në seksione dhe aplikacioni shfaq progresin në çdo hap.

Question 7

Kur duhet konsultohemi me pediatrin?

Accepted Answer

Nëse rezultati i screening tregon kritere pozitive për ADHD ose çrregullime të tjera, rekomandohet konsultë me pediatrin ose mjekun specialist. Dr. Mikel Koti ofron konsultë pediatrike online dhe mund të ndihmojë në vlerësimin e mëtejshëm dhe udhëzimin e prindërve.

Question 8

A mund të plotësohet nga mësuesi?

Accepted Answer

Po. Vanderbilt ka version të veçantë për mësues (43 pyetje) që vlerëson sjelljen e fëmijës në mjedisin shkollor. DSM-5 kërkon prezencë të simptomave në të paktën dy mjedise të ndryshme, ndaj informacioni nga mësuesi është thelbësor për vlerësimin e plotë.

Pyetësori Vanderbilt ADHD

Si e plotësoni?